สิวมีกี่ประเภทอะไรบ้าง สิวแต่ละชนิดเกิดจากอะไร

Contents hide

ปัญหาสิวเป็นเรื่องธรรมชาติที่เกือบทุกคนต้องเคยเจอ แต่เชื่อไหมว่าการเดินไปซื้อยาแต้มสิวมาใช้แบบสุ่ม ๆ อาจไม่ใช่ทางออกที่ดีเสมอไป เพราะสิวที่ขึ้นบนใบหน้าของเรานั้นมีที่มาที่ไปและลักษณะที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง การทำความเข้าใจว่าสิวมีกี่ประเภทและสิวแต่ละชนิดเกิดจากอะไร จึงเป็นจุดเริ่มต้นที่สำคัญที่สุดในการกู้หน้าพังให้กลับมาปังอีกครั้ง

ในบทความนี้เราจะมาเจาะลึกแบบหมดเปลือกเพื่อให้คุณหายสงสัยว่ามีสิวอะไรบ้าง และแต่ละแบบมีวิธีรับมืออย่างไร เพื่อให้คุณเลือกแนวทางการรักษาได้อย่างตรงจุดที่สุด


สิวมีกี่ประเภท มีอะไรบ้าง? ทำความรู้จักกับประเภทของสิวเบื้องต้น

ก่อนจะไปดูวิธีรักษา เราต้องจำแนกก่อนว่าประเภทของสิวโดยหลักสากลแล้วสามารถแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ ๆ ตามลักษณะการเกิดและอาการแสดง ดังนี้

1. สิวไม่อักเสบ (Non-Inflammatory Acne): หรือที่คนส่วนใหญ่เรียกว่า “สิวอุดตัน” เป็นสิวระยะเริ่มต้นที่ยังไม่มีการติดเชื้อแบคทีเรียรุนแรง

2. สิวอักเสบ (Inflammatory Acne): เป็นสิวที่มีการติดเชื้อและมีกระบวนการอักเสบของร่างกายเข้ามาเกี่ยวข้อง ทำให้เห็นเป็นรอยแดง บวม หรือมีหนอง

หากคุณกำลังสงสัยว่าสิวมีกี่ชนิด หรือสิวมีแบบไหนบ้าง การแบ่งกลุ่มแบบนี้จะช่วยให้เราแยกแยะระดับความรุนแรงได้ชัดเจนขึ้น

สิวอุดตัน (Comedones) จุดเริ่มต้นของทุกปัญหาผิว

ถ้าถามว่าสิวอุดตันมีกี่ประเภท คำตอบคือมี 2 ประเภทหลักที่พบได้บ่อยที่สุด ซึ่งเกิดจากการที่รูขุมขนถูกอุดตันด้วยน้ำมัน (Sebum) และเซลล์ผิวที่ตายแล้ว ซึ่งได้แก่

สิวหัวขาว (Closed Comedones)

หรือที่เรียกกันว่า “สิวอุดตันหัวปิด” จะมีลักษณะเป็นตุ่มนูนเล็ก ๆ สีขาวใต้ผิวหนัง ไม่มีหัวสิวโผล่ออกมาให้บีบได้ง่าย ๆ หากปล่อยไว้หรือไปรบกวนบ่อย ๆ ก็อาจกลายเป็นสิวอักเสบได้

สิวหัวดำ (Open Comedones)

เรียกอีกอย่างว่า “สิวอุดตันหัวเปิด” มีลักษณะเป็นจุดสีดำ ๆ อยู่บนหัวสิว ซึ่งสีดำนั้นไม่ใช่สิ่งสกปรกนะครับ แต่เกิดจากน้ำมันอุดตันทำปฏิกิริยากับออกซิเจนในอากาศจนเปลี่ยนสีนั่นเอง

หลายคนอาจจะสงสัยต่อว่า แล้วสิวแต่ละชนิดเกิดจากอะไร ในกรณีของสิวอุดตัน สาเหตุหลักมักมาจากฮอร์โมนที่กระตุ้นการผลิตน้ำมันมากเกินไป รวมถึงการล้างหน้าที่ไม่สะอาดพอจนมีสิ่งสกปรกสะสมนั่นเอง

สิวอักเสบ (Inflammatory Acne) ความเจ็บปวดที่ต้องรีบจัดการ

เมื่อสิวอุดตันเริ่มมีการติดเชื้อแบคทีเรีย C. acnes (หรือชื่อเดิม P. acnes) ร่างกายจะส่งเม็ดเลือดขาวมาต่อสู้ ทำให้เกิดการอักเสบขึ้น แล้วสิวอักเสบมีกี่ประเภทกันแน่? เราสามารถแบ่งตามความรุนแรงได้ดังนี้

  • สิวตุ่มแดง (Papules): เป็นตุ่มแดงขนาดเล็ก ไม่มีหัวหนอง มักจะเจ็บเวลาสัมผัส
  • สิวตุ่มหนอง (Pustules): พัฒนาต่อมาจากตุ่มแดง แต่เริ่มมีหัวหนองสีขาวหรือเหลืองให้เห็นชัดเจน
  • สิวหัวช้าง หรือสิวตุ่มนูนแดงขนาดใหญ่ (Nodules): สิวอักเสบรุนแรงที่อยู่ลึกลงไปใต้ชั้นผิว เป็นก้อนแข็ง เจ็บมาก และเสี่ยงต่อการเกิดแผลเป็นสูง
  • สิวซีสต์ (Cysts): สิวที่มีลักษณะคล้ายถุงน้ำอยู่ใต้ผิวหนัง มีหนองปนเลือด มักจะเป็นบริเวณกว้างและรักษายากที่สุด

หากคุณพบว่าตนเองมีประเภทสิวต่าง ๆ เหล่านี้รวมกันบนใบหน้า แสดงว่าสภาพผิวเริ่มต้องการการดูแลเป็นพิเศษแล้ว

สิวฮอร์โมน ปัญหาหนักใจวัยรุ่นและวัยผู้ใหญ่

อีกหนึ่งคำถามยอดฮิตคือฮอร์โมนสิวคืออะไร? จริง ๆ แล้วคำนี้หมายถึงสิวที่ถูกกระตุ้นโดยการเปลี่ยนแปลงของระดับฮอร์โมนในร่างกาย โดยเฉพาะฮอร์โมนกลุ่มแอนโดรเจน (Androgen) ที่ไปสั่งให้ต่อมไขมันทำงานหนักขึ้น ลักษณะสิวฮอร์โมนที่สังเกตได้ชัดคือ

  • มักจะขึ้นบริเวณ “U-Zone” ได้แก่ รอบปาก คาง และกราม
  • มักจะเห่อขึ้นในช่วงก่อนหรือระหว่างมีรอบเดือนสำหรับผู้หญิง
  • มักจะเป็นสิวอักเสบแบบตุ่มแดงหรือสิวหัวช้างที่เจ็บปวด

การเข้าใจสิวประเภทต่าง ๆ โดยเฉพาะสิวฮอร์โมน จะช่วยให้เราปรับพฤติกรรมและการทานอาหารเพื่อช่วยบรรเทาอาการจากภายในได้

สรุปเจาะลึก สิวมีกี่ประเภท วิธีรักษา และสาเหตุ

การรู้ว่าสิวมีกี่แบบและสิวมีกี่ประเภท จะช่วยให้เราไม่รักษาผิดวิธีจนหน้าพังกว่าเดิม เพื่อให้เห็นภาพรวมชัดเจนว่าสิวมีกี่ชนิดอะไรบ้าง และจะจัดการอย่างไร มาดูตารางสรุปสั้น ๆ กัน

ประเภทสิวลักษณะเด่นสาเหตุแนวทางการรักษา
สิวอุดตันหัวปิดตุ่มขาวนูนเล็ก ๆ ใต้ผิวการอุดตันของน้ำมันและเซลล์ผิวทายากลุ่มละลายหัวสิว (Retinoids), กดสิวโดยผู้เชี่ยวชาญ
สิวอุดตันหัวเปิดจุดสีดำบนผิวหน้าไขมันทำปฏิกิริยากับอากาศใช้สครับอ่อน ๆ, ทายาละลายหัวสิว, เลเซอร์เปิดหัวสิว
สิวอักเสบตุ่มแดงตุ่มแดง เจ็บ ไม่มีหนองแบคทีเรียสะสมและการอักเสบทายาแต้มสิวฆ่าเชื้อ (BP, Clindamycin)
สิวตุ่มหนองตุ่มแดงที่มีหนองสีขาวการอักเสบที่รุนแรงขึ้นทายาแต้มสิว, ห้ามบีบเองเพราะจะทำให้เชื้อแพร่กระจาย
สิวหัวช้าง/ซีสต์ก้อนนูนขนาดใหญ่ เจ็บลึกการอักเสบในชั้นผิวลึกควรพบแพทย์ อาจต้องทานยาปฏิชีวนะหรือฉีดสิว

สิวแต่ละชนิดเกิดจากอะไร? ปัจจัยกระตุ้นที่ไม่ควรมองข้าม

นอกจากเรื่องของไขมันและแบคทีเรียแล้ว สาเหตุที่ทำให้เกิดสิวยังมีปัจจัยอื่นเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย เช่น

  • กรรมพันธุ์: ถ้าพ่อแม่มีปัญหาสิว เราก็มีโอกาสเป็นสิวได้ง่ายกว่าคนทั่วไป
  • เครื่องสำอางและสกินแคร์: การใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของน้ำมัน (Comedogenic) อาจทำให้เกิดสิวอุดตันขึ้นมาได้
  • พฤติกรรมการใช้ชีวิต: การพักผ่อนน้อย ความเครียด (ซึ่งส่งผลต่อฮอร์โมน) และการรับประทานอาหารที่มีน้ำตาลหรือนมวัวสูง
  • มลภาวะ: ฝุ่นละออง PM 2.5 ที่รวมตัวกับเหงื่อและน้ำมันบนใบหน้า

ไม่ว่าคุณจะมีสิวชนิดไหนก็ตาม การรักษาความสะอาดและการเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสมกับใบหน้าของคุณคือหัวใจสำคัญ

สิวมีกี่ประเภท วิธีรักษาให้หายขาดและไม่กลับมาเป็นซ้ำ

การจัดการกับสิวให้ได้ผลยั่งยืน ต้องทำควบคู่กันทั้งการรักษาที่ปลายเหตุและการป้องกันที่ต้นเหตุ

  • การใช้ยาทาภายนอก: เหมาะสำหรับประเภทสิวต่าง ๆ ที่มีความรุนแรงน้อยถึงปานกลาง เช่น Benzoyl Peroxide หรือ Salicylic Acid
  • การรับประทานยา: ในกรณีที่เป็นสิวอักเสบ หรือสิวหัวช้างรุนแรง แพทย์อาจพิจารณาให้ยาปฏิชีวนะหรือยากลุ่มกรดวิตามินเอ
  • การทำทรีตเมนต์และเลเซอร์: ช่วยลดรอยแดง รอยดำ และช่วยฆ่าเชื้อแบคทีเรีย รวมถึงช่วยลดการทำงานของต่อมไขมัน
  • การปรับไลฟ์สไตล์: ล้างหน้าวันละ 2 ครั้ง เลือกสกินแคร์สูตร Oil-free และดื่มน้ำมาก ๆ

หลายคนมักถามว่าสิวมีแบบไหนบ้างที่รักษาเองได้? จริง ๆ แล้วสิวอุดตันเล็กน้อยเราอาจดูแลเองได้ แต่ถ้าเริ่มเป็นสิวอักเสบจำนวนมาก หรือเป็นลักษณะสิวฮอร์โมนที่ขึ้นซ้ำซาก การปรึกษาแพทย์ผิวหนังคือทางเลือกที่ปลอดภัยและเห็นผลเร็วที่สุด

มั่นใจในแบบที่เป็นคุณ… เริ่มต้นดูแลผิวที่ AYA Clinic

หากคุณกำลังเผชิญกับปัญหา ประเภทของสิวที่รักษาไม่หายขาด หรือไม่มั่นใจว่าสิวที่ตัวเองเป็นอยู่นั้นคือประเภทไหน และควรเริ่มรักษาอย่างไร เราขอแนะนำให้เข้ามาปรึกษาที่ เอยาคลินิก AYA Clinic คลินิกผิวหนังและความงามครบวงจร

ที่นี่ดูแลโดยแพทย์หญิงอารียา พินิจพรดิลก (คุณหมอฝ้าย) แพทย์ผิวหนังและความงามที่มีประสบการณ์สูง โดยคุณหมอฝ้ายมีแรงบันดาลใจจากความชื่นชอบในเรื่องความสวยงามและศิลปะ นำมาผสมผสานกับการเสริมแต่งและแก้ไขจุดบกพร่อง เพื่อให้ใบหน้าของทุกคนดูดีขึ้นอย่างเป็นธรรมชาติ ผ่านนวัตกรรมทางการแพทย์ที่ทันสมัยและปลอดภัยที่สุด

เพราะคุณหมอเชื่อมั่นว่า “ทุกคนดูดีได้ในแบบของตนเอง” เพียงแค่เสริมปรับเพิ่มความมั่นใจให้กับตัวเองมากขึ้น ก็เป็นการเปิดโอกาสดี ๆ ให้กับชีวิตได้อีกมากมาย หากใครที่ยังกังวลว่ามีสิวอะไรบ้างบนหน้าเรา หรืออยากรู้วิธีจัดการประเภทสิว วิธีรักษาที่เหมาะกับสภาพผิวของคุณโดยเฉพาะ สามารถติดต่อเข้ามาสอบถามหรือนัดหมายปรึกษาคุณหมอได้เลย แล้วคุณจะรู้ว่าผิวสวยใสสร้างได้ไม่ยาก


คำถามที่พบบ่อย (FAQs)

เราจะแยกความแตกต่างระหว่างสิวอุดตันและสิวอักเสบได้อย่างไร? 

สังเกตจากอาการเจ็บและสี สิวอุดตันจะเป็นตุ่มนูนเล็กสีขาวหรือจุดดำที่ไม่มีอาการเจ็บ ส่วนสิวอักเสบจะมีรอยแดง บวม เจ็บ หรือมีหนองร่วมด้วยเนื่องจากการติดเชื้อแบคทีเรียใต้ผิวหนัง

สิวฮอร์โมนมีลักษณะเด่นอย่างไรและมักพบบริเวณไหนเป็นพิเศษ? 

มักพบบริเวณรอบปาก คาง และแนวขากรรไกร (U-Zone) มีลักษณะเป็นสิวอักเสบหรือสิวหัวช้างที่มักจะเห่อขึ้นในช่วงที่มีการเปลี่ยนแปลงของระดับฮอร์โมน เช่น ช่วงก่อนมีประจำเดือนหรือช่วงที่เครียดสะสม

ถ้าเป็นสิวอุดตันสะสมจำนวนมาก สามารถบีบหรือกดให้ออกเองได้ไหม? 

ไม่แนะนำให้บีบเอง เพราะเสี่ยงต่อการอักเสบลุกลามและทำให้เนื้อเยื่อช้ำจนเกิดรอยดำหรือแผลเป็นหลุมสิวที่รักษายาก ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อกดออกอย่างถูกวิธีและปลอดภัยต่อผิวที่สุด